مفهوم سکونت و تاثیر آن بر حیاط خانه های ایرانی: مطالعه موردی خانه های کاشان دوره قاجار

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران

چکیده

در خانه­های حیاط مرکزی، حیاط قلب خانه و عنصر اصلی سازمان­دهنده آن به حساب می­آید. از طرف دیگر در نوع سکونت امروزی، حیاط به عنوان عنصر اصلی سازمان­دهنده فضاها کمتر مورد توجه واقع شده­است؛ شناخت حیاط از الگوهای گذشته معماری به عنوان نمونه­های اصیل معماری و جستجوی مفهوم ذهنی سکونت در حیاط به عنوان شکل عینی این مفهوم، علاوه بر اینکه می­تواند در رسیدن به مفهوم سکونت کمک­رسان باشد، ارائه­دهنده­ی راهکارهایی برای نزدیک کردن شرایط زندگی در خانه­های امروزی به­شرایط مطلوب زندگی خواهد بود. هدف این مقاله این است که با مطالعه حیاط خانه­های ایرانی در نمونه­های دوران قاجار شهر کاشان و به طور خاص حیاط خانه­های طباطبایی­ها، بروجردی­ها و صالح، به عنوان نزدیک­ترین نمونه­های اصیل معماری به ما، از لحاظ تاریخی و شناخت شرایط زندگی در این حیاط­ها، در ابتدا به تعریفی از مفهوم سکونت به عنوان شرایط مطلوب زندگی رسید؛ سپس بتوان راهکارهایی برای ایجاد این شرایط مطلوب در همه زمان­ها ارائه داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Concept of Residence and its Impact on the Courtyard of Iranian Houses: A Case Study of Kashan's Houses in Qajar Era

نویسنده [English]

  • Ehsan Ehsan
MA student in Architecture, Iran University of Science and Technology, Tehran
چکیده [English]

In houses with a central courtyard, the courtyard is actually the heart of the house and its main organizer. Although, in modern settlements, the yard has lost its importance as the main organizer of the space, recognizing the courtyard in the past patterns of architecture as genuine architectural examples and seeking the mental concept of housing in the courtyard as an objective form of this concept, can help you reach the concept of helping residence, and also provide solutions to bring modern living conditions to the desired conditions of life. The purpose of this article is to study courtyards of Qajar era Iranian houses in Kashan, especially, courtyards of the Tabatabais’, Boroujerdis’ and Salehis’ houses, as the closest original architectural examples to us historically and knowing about the living conditions in these courtyards, firstly defined the concept of habitation as a desirable condition of life, secondly, helped us provide solutions to create such favourable conditions for all times.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Residence
  • Home
  • Courtyard
  • Introversion
  • Kashan

منابع فارسی

-  ابن­ابیطالب، علی1389. نهج البلاغه. ترجمه محمد دشتی. قم: موسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمومنین(ع).

-  اردلان، نادر و بختیار، لاله. 1380. حس وحدت. ترجمه حمید شاهرخ. اصفهان: نشر خاک.

-  اسدپور، علی. 1385. الگوهای پایداری در معماری کویری ایران. فصلنامه معماری ایران (ما). شماره 25. 44-52.

-  پاشایی کمالی، فرشته و کهنمویی، ناهید. 1380. اسلام و معماری مساجد، مجموعه مقالات دومین همایش بین­المللی معماری مسجد افق آینده (جلداول). تهران: دانشگاه هنر.

-  پاینده، ابوالقاسم. 1362. نهج­الفصاحه. تهران: انتشارات جاویدان.

-  پیرنیا، عبدالکریم. 1390. سبک شناسی معماری ایرانی. تدوین و گردآوری غلامحسین پیرنیا. تهران: سروش دانش.

-  حائری مازندرانی، محمدرضا. 1388. خانه، فرهنگ، طبیعت. بررسی معماری خانه­های تاریخی و معاصر به منظور تدوین و فرآیند و معیارهای طراحی خانه. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.

-  دیبا، داراب و امیراردلان، هوشنگ. 1377. آن سوی آب و گل ،گزارش یک دیدار. گزارشگر ارژنگ پژار. آبادی شماره 28 و 27. 4-12.

-  سلیمی­موید، سلیم و نوری­زاده، فاطمه. 1381. آب و قنات در تهران قدیم. پژوهشنامه اداره کل میراث فرهنگی استان تهران، دفتر چهارم.

-  شولتز، نوربرگ. 1392. مفهوم سکونت به سوی معماری تمثیلی. ترجمه محمود امیریاراحمدی. تهران: نشر آگه.

-  شیمل، آنه ماری. 1382.  رمزگشایی از آیات الهی. ترجمه عبدالرحیم گواهی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

-  طباطبایی، محمد حسین. 1381  .ترجمه و تفسیر المیزان. ترجمه محمد باقر موسوی. اصفهان: موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت (ع).

-  طوفان، سحر. 1385 . بازشناسی نقش آب در حیاط خانه­های سنتی ایران. باغ نظر شماره ششم. 72-81.

-  علامه مجلسی. 1384. حلیه المتقین. تهران: یاس بهشت.

-  قبادیان، وحید. 1389. بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران. تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.

-  قرآن مجید. 1387. موسسه الهادی. قم: مرکز چاپ و نشر قرآن کریم.

-  گرجی مهلبانی، یوسف و یاران، علی و پروردی­نژاد، سمیرا و اسکندری، منیژه. 1390. ارزیابی معماری همساز با اقلیم در خانه­های کاشان. آرمانشهر، شماره 7. 31-40.

-  لینگز، مارتین. 1374. نماد آب در قرآن. ترجمه سید رحیم موسوی­نیا، فصلنامه هنر، شماره 28. 603-612.

-  معماریان، غلامحسین. 1375. آشنایی با معماری مسکونی ایران(گونه شناسی درونگرا). تهران: مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران.

-  مقدسی، ابوعبدالله محمدبن­احمد. 1363. احسن­التقاسیم فی معرفه الاقالیم. ترجمه علینقی منزوی. تهران: شرکت مولفان و مترجمان.

-  نایبی، فرشته. 1381. حیات در حیاط. تهران: نزهت.

-  نصر، حسین. 1380. معرفت و معنویت، ترجمه انشا الله رحمتی. تهران: دفتر پژوهش و نشر سهروردی.

-  نقی­زاده، محمد. 1384. جایگاه طبیعت و محیط زیست در فرهنگ شهرهای ایرانی. پژوهشنامه دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

-  ­واتسون، دونالد و لبز، کنت. 1389. طراحی اقلیمی (اصول نظری و اجرایی کاربرد انرژی در ساختمان). ترجمه وحید قبادیان و محمد فیض مهدوی. تهران: موسسه انتشارات دانشگاه تهران.

-  ­وثیق، بهزاد و پشوتنی­زاده، آزاده. 1390. مفاهیم سکونت در آیات و روایات اسلامی. مسکن و محیط روستا. شماره 129. 50-65

-  ویلبر، دونالد. 1348. باغ­های ایران و کوشک­های آن. ترجمه مهین دخت صبا. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

-  یونسکو. 1376. فرهنگ و توسعه (رهیافت مردم شناختی و توسعه). ترجمه نعمت الله فاضلی و محمد فاضلی. تهران: سازمان انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

منابع انگلیسی

- Babaei, Shadi and Fazeli, Nasim and Ghasemzadeh, Behnam. 2012:9(3). Sustainable strategies in Iranian houses,  Life Science Journal. 2576-2580.

- Soflaee, Farzaneh and Shokouhian, M. 2007. Environmental effect of courtyard in sustainable architecture of Iran (Hot-arid regions, meso-climate BWks). 2nd PALENC Conference. Crete island. 969-973.