مقایسه میزان موفقیت دوره های آموزشی معماری پس از انقلاب فرهنگی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه معماری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

2 استاد گروه معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.30479/at.2020.11215.1268

چکیده

پس از انقلاب اسلامی، آموزش دانشگاهی معماری در ایران در دو مقطع کارشناسی‌ ارشد پیوسته و کاردانی جهت تربیت معمار و نقشه‌کش، با برنامه یکسان ابلاغ شده توسط شورای‌ عالی ‌انقلاب فرهنگی ادامه یافت. تا حدود دو دهه پیش (سال 1378) در 8 دانشگاه دولتی و 5 واحد دانشگاه آزاد اسلامی، دوره به صورت کارشناسی ‌ارشد پیوسته برگزار می‌ شد و دیگر دانشگاه ‌ها دوره کاردانی داشتند. اما از این سال در دانشگاه‌ های دولتی و از سال بعد آن در دانشگاه‌ های آزاد نیز، دوره کارشناسی‌ ارشد پیوسته حذف، و دوره کارشناسی و کارشناسی‌ ارشد ناپیوسته پایه‌ریزی شد. پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه این دو شیوه آموزشی پرداخته و در نظر دارد شیوه مناسب ‌تر را معرفی نماید. این پژوهش کاربردی، از نظر ماهیت در شمار تحقیقات توصیفی تحلیلی و در طیف مطالعات ارزشیابی قرار می ‌گیرد. به لحاظ نحوه جمع‌ آوری داده، روش آمیخته تشریحی استفاده شده است. که پس از تعریف محتوای آموزش و بنیان ‌های آموزش معماری، تفسیرها و نظرات اساتید، خبرگان، کارفرمایان (مهندسین مشاور) و دانش ‌آموختگان دو دوره مورد بحث، به وسیله مصاحبه باز و پرسشنامه، اخذ گردید. تحلیل کمی (پرسشنامه‌ها) توسط نرم‌افزار Spss کنترل گردید و مصاحبه ‌ها به کمک نرم‌ افزار MAXQDA 12 کد گذاری و به صورت کیفی تحلیل گردید. از جمع‌ بندی نظرات اساتید دانشگاه، کارفرمایان، دانش ‌آموختگان و خبرگان مشاهده می‌ گردد، میان دانش‌ آموختگان دوره کارشناسی ‌ارشد پیوسته با دانش ‌آموختگان دوره کارشناسی و کارشناسی ‌ارشد ناپیوسته در تمام زمینه ‌های بنیان ‌ها و مولفه‌ های آموزش معماری تفاوت معنی ‌داری وجود دارد و فارغ ‌التحصیلان دوره کارشناسی ‌ارشد پیوسته نسبت به فارغ ‌التحصیلان دوره ناپیوسته برتری محسوسی دارند. با توجه به تفاوت ماهوی رشته معماری با سایر رشته ‌ها و لزوم تربیت چند بعدی دانشجو در این رشته، دوره کارشناسی و کارشناسی ‌ارشد نا پیوسته شیوه مناسب و موفقی به شمار نمی آید و لزوم تجدید نظر در شیوه فعلی ضروری به نظر می رسد.

چکیده تصویری

مقایسه میزان موفقیت دوره های آموزشی معماری پس از انقلاب فرهنگی

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparison of the success rate of educational courses after the Cultural Revolution

نویسندگان [English]

  • Abbas Sedaghati 1
  • Isa Hojat 2
1 Assistant professor, Depatment of Architecture, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran.
2 Professor, Department of Architecture, School of Architecture, College of Fine Arts, Tehran University, Tehran, Iran
چکیده [English]

After the Islamic Revolution of Iran, education of architecture continued at two associate degree courses and contiguous master’s degree courses. This way in associate degree and contiguous master’s degree courses, continued to train map designers, and architects with a compositional entrance exam which was thoroughly based on sketch and basics of architecture. The curriculum of universities was prepared by the Supreme Council of the Cultural Revolution and sent to all units. This program was the same for all units. The contiguous master’s degree courses was held in eight state universities and five Islamic Azad universities. And at other universities in the country, the course was held in an associate degree courses. This way lasted for about 16 years. However, from about two decades ago (1378 SH) at state universities, and from the following year at Islamic Azad Universities (1379 SH), contiguous master's degree course were removed from the country's educational courses, and the bachelor's degree course and non-contiguous master's degree course was founded. And the field of architecture was also ranked among other engineering disciplines. The present study aims to investigate and compare these two types of contiguous master's degree and non-contiguous master's degree and plans to introduce a more appropriate method. This applied study was of descriptive-analytical type and evaluation study in nature. The explanatory method was used for data collection. In the present study we first discuss the educational content and the foundations of architectural education and whatever an architecture' graduated should learn. Then, experts' opinions and perceptions were asked regarding the educational content using a likert scale questionnaire. Then, we review the interpretations and opinions of faculty members of the faculty of architecture, employers (consultants) and graduates of the two periods discussed. Experts' comments professors (including experienced academic staff memebers who had the experience of teaching for the both periods of contiguous master’s degree course and non-contiguous master’s degree course) were received by interview. In order to receive the views of faculty members, employers, graduates of the faculty, the likert scale questionnaire was prepared and their opinions on the subject were discussed. The questionnaires were analyzed quantitatively and SPSS software was used for this purpose. And the interviews were categorized by MAXQDA 12 software and analyzed qualitatively. From the summing up of the views of university professors, employers, graduates and experts, There is a significant difference between graduate contiguous master's degree course with graduate bachelor's degree course and non-contiguous master's degree course in all areas of the foundations and components of architectural education. And graduates contiguous master's degree course are superior to graduate non-contiguous master's degree course. This excellence is visible in all areas of the foundations and components of architectural education (knowledge especially wisdom and competence) and in all its items. According to significant difference in architecture with other disciplines and the need for multidimensional student education in this field, bachelor's degree course and non-contiguous master's degree course are not considered to be a suitable and successful way. And the revision of the current style seems necessary.

کلیدواژه‌ها [English]

  • architectural education
  • contiguous master's degree
  • non-contiguous master's degree
  • bachelor’s degree
  • Cultural Revolution
اسلامی، سید غلامرضا، و قدسی، مهرنوش. 1392. رویکردی اسلامی به طراحی مدل ساختارمند نظام آموزش معماری. کیمیای هنر.2(7): 79-92.

بازرگان، عباس. 1387. ارزیابی آموزش. چاپ سوم. تهران: انتشارات سمت.

حجت، عیسی. 1391. سنت و بدعت در آموزش معماری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

دشتگرد، سارا و بذرافکن، کاوه و جهانبخش، حیدر. 1398. مطالعه تطبیقی محتوای برنامه درسی رشته معماری با معیار روح زمانه. نشریه فناوری آموزش. انتشار آنلاین از 12 تیرماه 1398.

درودگر، قاسم. 1388. اصلاح شیوه گزینش دانشجو به منظور ارتقای کیفیت آموزش معماری. نشریه هنرهای زیبا. شماره 38: 25-36

رزاقی اصل، سینا و رحیمی آریایی، افروز. 1395. بررسی اهمیت و نحوه آموزش نقد بنا به دانشجویان رشته معماری از دیدگاه اساتید معماری ایران. نشریه علمی–پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران: 83-93

سامه، رضا و ایزدی، عباسعلی. 1393. سازوکار داوری و سنجش طراحی در آموزش معماری پیشنهاد مدلی برای ارزیابی فرآیند و ارزشیابی طرح در تعامل استاد و دانشجو. نشریه علمی پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران. شماره 8: 1-13

سلطان­زاده، حسین.  1379. آموزش معماران. تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.

شورای­عالی برنامه­ریزی، وزارت علوم تحقیقات و فناوری. 1396. مشخصات کلی، برنامه و سرفصل دروس دوره کارشناسی مهندسی معماری.

شورای­عالی برنامه­ریزی، وزارت علوم تحقیقات و فناوری. 1396. مشخصات کلی، برنامه و سرفصل دروس دوره کارشناسی­ارشد مهندسی معماری.

شورای­عالی برنامه­ریزی، وزارت فرهنگ و آموزش عالی-گروه هنر. 1375. مشخصات کلی، برنامه و سرفصل دروس دوره کارشناسی­ارشد(پیوسته) معماری.

صداقتی، عباس. 1397. واکاوی شیوه­ها و مقاطع آموزش معماری در ایران و گزینش روش بهینه. رساله دکتری. دانشگاه تهران.

صداقتی، عباس و حجت، عیسی. 1398. محتوای آموزش معماری در ایران و میزان موفقیت دورۀ کارشناسی در انتقال این محتوا. دوفصلنامه معماری ایرانی. شماره 15: 91-112.

عظمتی، حمیدرضا و ضرغامی، اسماعیل. 1388. ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪای آﻣﻮزش ﻣﻬﻨﺪﺳﯽﻣﻌﻤﺎری و دﺑﯿﺮیﻓﻨﯽﻣﻌﻤﺎری در اﯾﺮان. کنفرانس آموزشی مهندسی در 1404. فرهنگستان علوم: 1-11

غریب­پور، افرا و توتونچی­مقدم، مارال. 1395. ارزیابی برنامه­های آموزش معماری دوره کارشناسی در ایران از منظر توجه به مؤلفه­های فرهنگی. دوفصلنامه معماری ایرانی. شماره 10: 160-141.

غریب­پور، افرا، و توتونچی مقدم، مارال. 1392. بازنگری تطبیقی برنامۀ آموزش پایۀ طراحی در دورۀ کارشناسی معماری. هنرهای زیبا (4) 20: 59-72.

فاطمی، سیده شبنم و عطائی­فر، امیر. 1394. نقدی بر سرفصل درسی رشته معماری­داخلی از طریق بررسی­تطبیقی کارشناسی پیوسته با کاردانی و کارشناسی ناپیوسته معماری­داخلی. کنفرانس­ملی چالش­های معاصر معماری، فضای سبز و شهرسازی. تهران: 1-14

فیضی، محسن، اسدپور، علی. ۱۳۹2. تحلیل محتوای سرفصل دروس معماری منظر مبتنی بر نگرش سیستمی در آموزش و طراحی منظر. معماری و شهر پایدار (1)1: ۴۳-۵۳.

کشتکارقلاتی، احمدرضا. 1392. بازتدوین شیوه آموزش تحصیلات تکمیلی معماری بر اساس رویکرد سیستمی (کارشناسی ارشد معماری منظر). رساله دکتری. دانشگاه تربیت مدرس.

گرجی ­مهلبانی، یوسف و صادقی، نگار. 1398. بررسی سطح رضایت­مندی دانشجویان تحصیلات تکمیلی گرایش­های معماری در قیاس با دانشجویان 5 دانشگاه برتر معماری ایران. دوفصلنامۀ اندیشۀ معماری، سال سوم، شمارة ششم: 110-125

گیلانی، سارا. 1390. تفاوت دانشجویان ورودی رشته­ معماری قبل و بعد از تغییر مقطع تحصیلی این رشته از کارشناسی­ارشدپیوسته به ناپیوسته، چهارمین همایش آموزش معماری، دانشگاه تهران، تهران: 3

Danaci, H. M. 2015. Creativity and Knowledge in Architectural Education. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 174, 1309-1312.

Nazidizaji, S., Tome, A., Regateiro, F., & Ghalati, A. K. 2015. Narrative ways of architecture education: A case study. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 197: 1640-1646.

Uysal, M., Aydin, D. & Siramkaya, S. B. 2012. A model intended for building the design education in the context of cultural variety and continuity: Sille design studio. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 51, 53-63.