بناهای آرامگاهی با پلان نیم هشت در گستره فرهنگی ایران

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه پژوهش هنر دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه مرمت دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین

3 کارشناسی ارشد رشتۀ باستان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

چکیده:
مناطق واقع شده در گستره فرهنگی ایران کهن بعنوان یکی از مهمترین سرزمینهای دوران اسلامی می‌باشد که انواع مختلف شیوه‌های معماری آرامگاهی را در خود جای داده است.به‌نظر می‌رسد که از دوره تیموریان به بعد،نوع دیگری از بناهای آرامگاهی که با استفاده از اشکال هندسی، شکل خاصی بنام نیم هشت در پلان آن پدید آورده و ساختار کلی بنا را تحت تأثیر خود قرار داده، بوجود آمده است.از قدیمترین و مهمترین نمونه‌های برجای مانده این سبک می‌توان به مقبره بی‌بی‌خانم در سمرقند ازبکستان که اولین نمونه بنای آرامگاهی با فرم پلان گفته شده است و آرامگاه شیخ‌زاده عبدالله در هرات افغانستان و بقاع امامزاده حسین قزوین و شیخ امین‌الدین اردبیل در ایران فعلی می‌باشند که تمام مقابر گفته شده دارای یک نوع پلان و به لحاظ طراحی بعضی از عناصر معماری و تزیینات مختلف ویژگیهای خاص خود را دارند.در این تحقیق خاستگاه و گسترش و شیوه طراحی پلان نیم هشت با تاریخچه زمانی ظهور اینگونه پلانها در حوزه فرهنگی ایران دوره اسلامی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است، همچنین ویژگیهای معماری و تزیینی بناهای آرامگاهی ذکر شده به تفصیل مطا لعه وتحلیل شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Cemetery Monuments with Eight Half-Plan in the Cultural Scope of Iran

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Tavoosi 1
  • Javad Shekari Nayeri 2
  • Behzad Bohlooli nayeri 3
1 Professor, Tarbiyat Modarres University
2 Assistant Professor, Imam Khomeini International University
3 MA in Archeology, Azad Islamic University
چکیده [English]

Areas within the domain of ancient Iran are considered as important lands of the Islamic era with a variety of architectural styles of cemetery. It seems that from the Timurid period onwards, another type of tomb structure using geometric shapes with an especial design named eight-half was created. The oldest and most prominent remaining example of this style is "Bibi khanum" in Samarkand, Uzbekistan; this is the first monument of the mentioned plan. The tomb of Sheikh Mohammad Abdullah in Herat, Afghanistan, and the shrine of Imamzadeh Hussein in Qazvin and Sheikh Amin al Din in Ardabil are in Iran. All of the named tombs have the same plan and due to the use of certain architectural elements some of them have special features. In this study, the origin, development, and design of eight-half in Iran's Islamic periods are explored and compared; furthermore, the architectural and decorative features of the monuments are thoroughly analyzed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Iranian architecture
  • Cemetery monuments
  • Timurid period. Eight-half plan