مـسکن اسلامی (مبانی نظری تا جلوه‌های عینی در گذشته و حال)1

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

مسکن از دو منظر اصلی همواره مورد توجّه بوده است، یکی به آن دلیل که اصلی‌ترین عنصر شهر است، و دیگر به آن دلیل که مورد نیاز و توجّه همة انسانها در همة مکانها و همة زمانها می‌باشد. علاوه بر آن به دلیل آن که مسکن (یا خانه) اوّلاً مکان زندگی خانواده است و ثانیاً به دلیل بار هنری و زیباشناسانة آن، که هر دو بار ارزشی و فرهنگی دارند، توجّه به آن و مطالعه در زمینة شناخت ویژگیهای مطلوب مسکن همه‌گیر بوده است. در کنار این موضوعات توجّه به تجارب تاریخی و شناخت روشهای پاسخگویی به نیازهای خانواده‌ها در شرایط فرهنگی و سرزمینی متفاوت و همچنین روزآمد بودن فضاهای زندگی امروز به نحوی که پاسخگوی انسان و خانوادة امروز باشند یک ضرورت است. به همین دلیل مقالة حاضر به دنبال یافتن پاسخ سؤالاتی از جمله سؤالات زیر است: 1. نظر اسلام و به ویژه در متون اصلی (به عنوان زیربنای فکری فرهنگ ایرانی) در بارة مسکن چیست؟ 2. مسلمانان و ایرانیان چه روشها و فرمهایی را برای مسکن خویش برمی‌گزیده‌اند؟ 3. وضعیت امروز مسکن در مقایسه با ارزشهای فرهنگ ایرانی کدام است؟ با اذعان این که پاسخ دقیق و همه جانبة این سؤالات، بحثها و تحقیقات متعدّد و مستوفایی را طلب می‌کند، در این مجال در حدّ امکان به توضیح مطلب و اثبات لزوم توجّه به این مباحث اشاره خواهد شد. طبیعی است که روش تحقیق مورد استفاده، روش تحقیق اکتشافی و تحلیلی در قسمت اوّل، و روش استقرایی و تحلیلی در مباحث بعدی خواهد بود؛ که در نهایت نیز با بهره‌گیری از روش خلاقانه به ارائة توصیه‌ها منتج خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Islamic Aboding: From Theory to Practice in the Past and Present

نویسنده [English]

  • Mohammad Naghizadeh
Assistant Professor, Islamic Azad University Science and Research Branch- Tehran
چکیده [English]

Science has always been considered important from two aspects, first it is the main element of the city and secondly it is the need of all human beings in all places and times; moreover, first, house is the family space; second due to its artistic and aesthetic value, study and interest in recognizing the desirable feature of housing has been universal.  Beside these subjects, attention to historical experience and identifying ways of responding to family needs in different culture and land along with updating living spaces so that they respond to today’s man and family is a must. Thus, the present study seeks to find answers to What are Islamic worldviews especially in the source texts (as the intellectual foundation of culture) about housing? What methods and forms have Muslims and Iranians chosen for their housing? What is today’s housing condition in comparison to Iranian cultural values? Acknowledging that exact and comprehensive answers to these questions demands questions, discussions and research; taking this opportunity, these issues will be referred to and covered. Evidently, exploitative and analytical approach is employed; this is followed by inductive and analytical methods and finally a creative method is used to present some guidelines.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abode
  • Islamic Aboding
  • culture
  • Iranian Abode
  • contemporary theories
قرآن کریم
نهج‌الفصاحه: مجموعه‌ کلمات ‌قصار رسول ‌اکرم (ص) (1377). ترجمۀ ابوالقاسم‌ پاینده، تهران: جاویدان.
امین‎زاده، بهناز (1379). «مبانی امنیت در شهر اسلامی»، مجلۀ پژوهش (نشریۀ پژوهشکدۀ علوم انسانی ـ اجتماعی جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران)، ش 4.
داوری اردکانی، رضا (1375). «ملاحظاتی در باب طرح مدینة اسلامی»، مجلۀ آبادی، ش 22.
لغتنامه (1378). به کوشش علی‎اکبر دهخدا، تهران: دانشگاه تهران.
سبحانی، جعفر (1351). فروغ ابدیّت، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
شکویی، حسین (1365). جغرافیای ‌اجتماعی شهرها (اکولوژی ‌اجتماعی ‌شهر)، تهران: جهاد دانشگاهی.
طباطبایی، سیّدمحمّدحسین (بی‎تا). تفسیر المیزان، ج 4 و 36، دارالعلم، قم: بی‎تا.
طباطبایی، سیّدمحمّدحسین (1354). تفسیر المیزان، ج 24، تهران: محمّدی.
طباطبایی، سیّدمحمّدحسین (1355). تفسیر المیزان، ج 27، تهران: محمّدی.
طباطبایی، سیّد محمّدحسین (1356). تفسیر المیزان، ج 29 و 30، تهران: محمّدی.
طباطبایی، سیّد محمّدحسین (1357). تفسیر المیزان، ج 32، تهران: محمّدی.
طباطبایی، سیّد محمّدحسین (1361). تفسیر المیزان، ج 34، تهران: محمّدی.
طباطبایی، سیّد محمّدحسین (1362). تفسیر المیزان، ج 18 و 19، تهران: محمّدی.
مظاهری، علی (1348). زندگی مسلمانان در قرون وسطی، ترجمۀ مرتضی راوندی، تهران: مرکز نشر سپهر.
نقی‌زاده، محمّد (1387).  شهر و معماری اسلامی (تجلّیّات و عینیّات)، اصفهان: مانی.
نقی‌زاده، محمّد (1389). روایتی ایرانی از حکمت، معنا و مصادیق هنر، تهران: پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و علوم انسانی.
نقی‌زاده، محمّد (1390). شهر آرمانیِ اسلام یا فضای حیات طیّبه، تهران: شهر.
نقی‌زاده، محمّد (1391). شهر بیداری (اصول، شیوهها، جلوهها)، تهران: واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی.
Brzezinski, Amnon (1997). “Mechanisms of Disease: Melatonin in Humans”, The New England Journal of Medicine, Vol. 336 (3).
Reiter,Russel; et al. (2007). “Light at Night, Chronodisrup-Tion, Melatonin Suppression, and Cancer Risk: A Review”, Critical ReviewsTM in Oncogenesis, 13 (4).